Mitt eigið net

Fjör kenni oss eldurinn, frostið oss herði,
fjöll sýni torsóttum gæðum að ná.
Bægi sem kerúb með sveipanda sverði
silfurblár Ægir oss kveifarskap frá.

Þessi hugumstóru orð eru ekki í þjóðsöngnum okkar, þau eru úr kvæðinu Íslandi eftir Bjarna Thorarensen.

Í þjóðsöngnum er hins vegar að finna þetta:

• „vér kvökum“ (þrisvar)
• „með titrandi tár“ (þrisvar, og einu sinni „hrynjandi tár“)
• „vér föllum fram“ (tvisvar)
• „Vér lifum sem blaktandi, blaktandi strá.
  Vér deyjum, ef þú ert ei ljós það og líf,
  sem að lyftir oss duftinu frá.“

Svo kemur einhverjum á óvart að þjóðin sé sögð þjást af minnimáttarkennd.

Ætli þorra Íslendinga þyki þjóðsöngurinn lýsa hug þeirra vel?

Í Sálmunum (þeim einu sönnu, í heilagri ritningu) er að finna skemmtilega tilviljun í sambandi við töluna 137.

Í versi 119:137 kemur nefnilega þetta fram:

¹³⁷ Réttlátur ert þú, Drottinn,
og réttvísir dómar þínir.

… og í versi 137:9 birtist svo þessi réttvísi dómur:

⁹ Heill þeim er þrífur ungbörn þín
og slær þeim niður við stein.

Þarna er babýlónska þjóðin ávörpuð; hún hafði sannarlega (eins og fleiri) komið illa fram við Ísraelsmenn. Babýlónsk ungbörn gátu auðvitað bara sjálfum sér um kennt, að hafa valið sér slíka óþokka fyrir foreldra.

Ekki er öll Biblían svona ljót, en hún er greinilega ekki algóð heldur. Þó segja sumir hana óskeikult Guðs orð og grundvöll siðferðisvitundar okkar.

Til allrar hamingju er það ekki lestur á Biblíunni sem ákvarðar siðferðisvitund okkar, heldur öfugt: siðferðisvitundin ákvarðar hvernig við lesum Biblíuna. Suma hluta hennar metum við að verðleikum, því að þeir samrýmast siðferðiskennd okkar. Aðrir hlutar — eins og ofangreint dæmi — misbjóða þessari siðferðiskennd; þá hluta ýmist leiðum við hjá okkur eða fordæmum, allt eftir því hvort við afneitum eða viðurkennum að bókin sé verk breyskra, mennskra höfunda, óritstýrð af almættinu.

Kurt Vonnegut var örugglega bjartsýnastur allra bölsýnismanna. Cat’s Cradle endar með glaðhlakkalegri lýsingu á tortímingu lífs á Jörðinni; heimsendi með húmor.

Bókin er varla auðþýdd því að Vonnegut hefur gaman af orðaleikjum.

Í bokononisma, prýðilegum trúarbrögðum sem Vonnegut skáldaði upp, tíðkast sú vingjarnlega helgiathöfn að tvær manneskjur sitja berfættar andspænis hvor annarri og nudda saman iljum, „putting their soles together.”

Í Cat’s Cradle segir líka frá voðalegri uppfinningu, nýrri kristalbyggingu íss sem hefur bræðslumark við 45,8 °C. Undir þessu hitastigi kristallar efnið allt vatn umsvifalaust í fast form við snertingu, þ.m.t. heimshöfin og vatnið í mannslíkamanum. Þetta óknyttasama efni heitir ís-9, ice-nine … sem hljómar mjög líkt orðinu asinine, asnalegt. Vonnegut hefur þótt það orð hæfa vel þeirri iðju mannsins á 20. öld að finna praktískar og tímasparandi aðferðir við að leggja plánetuna sína í eyði.

Í frétt á mbl.is:

Alþjóðlega guðfræðinefnd Páfagarðs hefur sent frá sér skjal, sem ber yfirskriftina „Von um frelsun ungabarna sem deyja óskírð”. Þar kemur fram að eftir áratuga rannsóknir sé ljóst að óskírð börn, sem deyja, lendi ekki í forgarði vítis eins og til þessa hefur verið haldið fram.

Það er væntanlega flestum ljóst að þetta „rannsóknastarf“ sé kjánalegt. Samt þykir einhvern veginn ljótt að segja það upphátt. Hinir eldri sussa og segja „maður segir ekki svona.“

Kannski þykir sú hreinskilni ljót af sömu ástæðum og það þykir ljótt að sparka í liggjandi mann. En kaþólska kirkjan er með allra ríkustu og valdamestu liggjandi mönnum, og hefur feiknalega stjórn á hugum hundruða milljóna manna. Ég er bara mátulega vel stæður og það er rétt svo að ég stjórni mínum eigin huga. Ég held það sé óþarft að verja kaþólsku kirkjuna fyrir mér.

Þegar ég er skammaður fyrir að sparka í þennan liggjandi mann er það svolítið eins og mús sé skömmuð fyrir að sparka í tána á dauðvona risaeðlu.

Það er athyglisvert að orðalagið „áratuga rannsóknir“ sé notað. Er þetta tilraun kirkjunnar til að hljóma trúverðug, að láta eins og hún leiti sannleikans á eins agaðan og gagnrýnan hátt og vísindamenn?

Ætli „rannsóknir“ kaþólsku kirkjunnar leiði einhvern tímann í ljós t.d. að getnaðarvarnir séu raunar ekki syndsamlegar, eða samkynhneigð ekki viðurstyggð? Það er kannski bjartsýni, en hún uppgötvaði jú fyrir fimmtán árum að hún hefði nú kannski komið svolítið illa fram við Galíleó … 350 árum eftir að hann dó í stofufangelsi fyrir örgustu vísindaiðkun. Kirkjunni er ekki alls varnað.

„She was a fool, and so am I, and so is anyone who thinks he sees what God is doing.“

— 15 Things Kurt Vonnegut Said Better Than Anyone Else Ever Has Or Will

Jæja, nú dríf ég loksins í að lesa Vonnegut. Hef dregið þetta nógu lengi.

Sumum finnst að gjörð eigi að teljast siðferðislega röng af því að hún sé ólögleg.

Það er einmitt öfugt.

Orlof læknir að störfum.

Kvikmyndin Gritos en la noche (á ensku The Awful Doctor Orlof) fjallar um framtakssama fjölskyldumanninn Orlof lækni. Orlof rænir fögrum konum til að flá þær og græða skinnið á skaðbrennda dóttur sína. Eins konar Hrói höttur hinna húðljótu.

Þessi pistill fjallar annars ekki um lækninn hjálpsama heldur um þann hornstein lögvarinna atvinnuréttinda okkar, orlofsréttinn.

Þeir sem vilja að vinna og bingó og önnur mannleg upplyfting sé bönnuð þennan eða hinn daginn bera því gjarnan við að annars „missum“ við þessa lögvörðu frídaga. Það vill auðvitað enginn.

Væri nokkur ofrausn að gefa okkur lausan tauminn til að verja þessum dögum að vild — með velþóknun valdstjórnarinnar — en fjölga að sama skapi lögbundnum orlofsdögum á ári? Þeir sem vildu frí á föstudaginn langa tækju sér það þá bara.

Sumir vilja reyndar ekki bara fá sjálfir frí á þessum degi, heldur tryggja frið sinn og ró með því að skikka aðra í frí samtímis. Koma mætti til móts við þá sanngjörnu kröfu með aukinni alþýðufræðslu um off-takkann á gemsanum (það er einmitt þjóðþrifamál hvort sem er).

Auknu orlofinu er síðan tilvalið að verja á hlýjum, rólegum stöðum, til dæmis á eynni Hýdru í Saronikos-flóa. Hýdra er kjörin fyrir afturhaldsmenn: þar eru engin farartæki á hjólum — og allt krökkt af ösnum. Óhætt er að mæla með gistingu á hinu krúttlega gistiheimili eyjarinnar … Orloff Hotel.

Morgunblaðið fjallar, eins og aðrir fjölmiðlar, um einkalíf fræga fólksins, og í dag er fjallað um litlu dóttur þeirra Tom Cruise og Katie Holmes, Suri. Hún fer í klippingu einu sinni í viku, er yfirleitt höfð allsber, og þau banna fólki að tala nálægt henni.

Hárhirða og bann við tali er það minnsta. Þetta barn er í klóm költs, sértrúarsafnaðar sem gengur fyrir heilaþvotti.

Foreldrar hennar virðast hafa áskapað sér firringu sína sjálf með því að ganga í költið á fullorðinsárum. Barnið á hins vegar engan þátt í stöðu sinni; það er þvottekta fórnarlamb.

Hollywoodbörn geta vel lifað nokkuð heilbrigðu lífi þrátt fyrir frægð foreldra þeirra — en þessi vesalings stúlka á varla séns; það er ólíklegt að hún sigrist nokkurn tíma á þeim uppvexti sem hún á í vændum. Scientology er ekkert grín.

Þessar fréttir af dóttur TomKat-parsins fjalla um upphaf hræðilegrar misþyrmingar á barnshuga — og fjölmiðlar flokka þær undir frægafólksléttmeti.

Ef þau hefðu hana inni í krukku allan uppvöxtinn þannig að hún yxi líkamlega afmynduð myndi það lenda í öðrum fréttaflokki, og væntanlega myndi lögreglan skerast í þann „leik“ — en þau eru byrjuð að gera samsvarandi við huga hennar og það telst vera skemmtiefni í slúðurdálkum. „Híhí, sjáið hve sérvitur þau eru.“

Það er öllum hollt að fræðast um sértrúarsöfnuði til að geta hjálpað ættingjum og vinum sem gætu verið í hættu. Hér eru tveir fróðlegir vefir:

• Operation Clambake fjallar um Scientology sérstaklega.
• F.A.C.T.net reynir að vinna gegn skaðlegum sértrúarsöfnuðum eins og Amnesty International gegn líkamlegum pyntingum.

Að kvöldi föstudagsins langa gerðist eftirfarandi:

• Uppistandskeppnin „Fyndnasti maður Íslands“ var haldin.
• Fermingardrengur auglýsti SPRON með því að meta guðshús drýgindalega eins og maður skoðar notaðan bíl.
• Guðspjallakór auglýsti með hinni alþekktu gospelglaðværð að Húsasmiðjan sé núna opin til kl. 9 á kvöldin.
• Vantrú braut skýlaust gegn a-lið 2. tölul. 4. gr. laga nr. 32 frá 1997 með því að halda bingó á Austurvelli.
• Úrslitakvöld X-Factor-keppninnar var sent út beint á Stöð 2.
• Páll Óskar Hjálmtýsson kom þar fram íklæddur þjóðfánanum.

Þær kýr sem þarna var slátrað voru eflaust heilagar í huga einhvers óþekkts hlutfalls landsmanna. Köllum það hlutfall x.

Hvað þyrfti x að vera til að svona slátrun kæmist ekki í sjónvarpið?

Líklega var x yfir þeim mörkum fyrir nokkrum árum, en er undir þeim núna.

Þeim fækkar þá sem vilja að hlátur og skemmtun víki fyrir helgihaldi kirkju og ættjarðarástar.

Það eru auðvitað váleg tíðindi.

Annars mættu gjarnan fleiri lagagreinar banna bingó sérstaklega. Helgidagalögin eru enn þau einu.

Keisarinn er hvergi eins misskeggjaður og í umræðu um umræðu um trú.