Mitt eigið net

Tvær fyrirsagnir á mbl.is í gær, með 16 mínútna millibili:

13:14	Björk Vilhelmsdóttir gengin í Samfylkinguna
13:30	Jakob Frímann genginn úr Samfylkingunni

Var þetta eitthvað persónulegt?

Tvær fyrirsagnir á mbl.is í dag, með 19 mínútna millibili:

13:52	Hætt við klámráðstefnu hér á landi
14:11	Þingflokkar Alþingis harma klámráðstefnu

Harma missinn, þá?

Og það er sótt að kristninni. Það er sótt að kristninni í vestrænum samfélögum í dag, mjög eindregið. Það er sótt að henni frá herskárri guðsafneitun, og and-trú … og það er sótt að henni frá islam.

— hr. Karl Sigurbjörnsson, biskup Þjóðkirkjunnar, í Kompási á sunnudag

Æi já, þetta er ófært. Allar þessar röngu lífsskoðanir sýknt og heilagt að trana sér fram og þvælast fyrir.

Páfagarður gaf út árið 1999 endurskoðaðar reglur um særingar í fyrsta skipti frá árinu 1614 og eru prestar í þeim hvattir til að taka tillit til sálfræði nútímans þegar ákveðið er hvenær skuli beita særingum.

— frétt á mbl.is

Ég þurfti að lesa þetta aftur til að fullvissa mig um að ártalið væri ekki 1699.

Tekur einhver þessa stofnun alvarlega á 21. öldinni? Það er þá varla nema vegna þeirrar innrætingar, frá blautu barnsbeini, að það sé synd gegn guði að véfengja boðun kirkjunnar.

© Magnus Fröderberg/norden.org

„… og okkar víglína er einfaldlega sú, að allt sem hægt er að stöðva og öll áform sem eru ekki þegar óafturkræf, þau verða stöðvuð [...] ég lít þannig á, að það væri meira og minna óaðgengilegt fyrir Vinstrihreyfinguna – grænt framboð, að fara inn í ríkisstjórn við aðrar aðstæður en þær, að allt sem hægt væri að stöðva, yrði stöðvað.“

— Steingrímur J. Sigfússon í sunnudagsmogganum

Hér væri sanngjarnt að geta samhengis.

Sanngjarnt, en hreint ekki eins skemmtilegt.

Ertu viss?

Þeir sem hafa óþarflega mikla trú á eigin málþekkingu (eins og ég) ættu endilega að taka prófið „Hversu vel kanntu íslensku?“ á vef Edduforlagsins, og sjá til hvort ekki sljákkar nokkuð í kokhreystinni.

Spurningarnar eru 20 að tölu, hver með þrjá valmöguleika; ef prófið væri lagt fyrir simpansa fengju þeir 6,7 stig að meðaltali.

Ég fékk 5.

Á vefnum eru fleiri próf í þessum anda, misskemmtileg, en öll a.m.k. betri notkun á tímanum en að renna yfir nýjustu fréttir af umferðarglæpum og frægu fólki á kennderíi.

Ég þurfti áðan að hringja í þjónustuver EJS vegna bilunar í tölvu.

Ég hlakkaði lítið til. Við vitum nú öll hvernig þjónustuver tölvufyrirtækja eru, er það ekki?

Greinilega ekki. Sú sem svaraði (hvað sem hún nú heitir) var kurteis og hjálpfús, skildi allt strax og vissi mætavel hvað hún var að tala um, útskýrði nokkra kosti í stöðunni, og við fengum skjótt niðurstöðu í málið — niðurstöðu sem fól ekki í sér að ég keypti neitt af EJS. Tölvan var ekki í ábyrgð og ekki keypt hjá EJS, og um það var heldur ekki spurt.

Ég vissi eiginlega ekki hvaðan á mig stóð veðrið.

Ókunnur starfsmaður þjónustuvers EJS fær hér með hrós fyrir framkomu og frammistöðu sem mætti gjarnan vera algengari í þessum bransa!

Gunnar sagði í athugasemd:

Ég held að 65. grein stjórnarskrárinnar takmarki svigrúm dómara til að breyta dómavenjum, sér í lagi miklum breytingum á stuttum tíma í afmörkuðum málaflokkum.

Takk fyrir það — en þessi grein er mjög almennt orðuð; hljóta umrædd áhrif hennar ekki að vera háð einhverri nánari túlkun sem menn hafa komið sér saman um og kemur einhvers staðar fram? Kanntu að vísa á slíkt?

Að allir skuli vera jafnir „fyrir lögum“ felur sennilega í sér skilyrðinguna „að óbreyttum viðkomandi lögum.“

Til dæmis má ekki dæma menn fyrir villutrú þótt aðrir hafi áður verið dæmdir fyrir hana, því að nú er orðið löglegt að trúa „vitlaust.“ Og eins, ef til dæmis refsirammi fyrir líkamsárás var 3-6 mánaða fangelsi fyrir tíu árum en er 9-18 mánaða fangelsi núna, þá ber að dæma slagsmálahund til 12 mánaða fangelsisvistar fyrir álíka ruddalega árás og annar (eða jafnvel sami) sat inni í 4 mánuði fyrir, tíu árum fyrr.

Ef refsiramminn væri hins vegar óbreyttur bæri dómurum skylda til að dæma aftur 4 mánuði í dag fyrir svipaða árás … jafnvel þótt þeim þætti það alltof lítið; þeir mega ekki brjóta jafnræðisregluna.

Tilgáta mín er þá:

1. að dómurum beri að gæta þess að allir séu dæmdir jafnt eftir gildandi lögum svo lengi sem þau lög eru óbreytt
2. og þegar þau eru breytt þannig að samt sé til augljós samsvörun milli hins gamla og hins nýja beri dómurum að fylgja þeirri samsvörun
3. en til að dómarar megi víkja frá dómavenju verði að breyta lögum — þ.e. að þrískipting valdsins geri kröfu um að skilgreining ríkjandi siðferðisviðmiða í gjörðum valdstjórnarinnar sé á hendi löggjafarvaldsins (sem er kosið lýðræðislega) frekar en dómsvaldsins (sem er það ekki).

Er eitthvað þessu líkt skýrt skilgreint sem „réttar og bindandi“ reglur um framferði dómara? Hvar getum við lesið um slíkt?

Mér þætti a.m.k. sanngjarnt að kynna sér vandlega hvaða skorður dómurum eru settar í starfi áður en hafist er handa við að úthrópa þá sem siðlausa miðaldra karlpunga sem standi á sama um þjáningar og sálarskaða lítilla stúlkna.

Dagbjört Hákonardóttir fjallar um þetta af meiri fagþekkingu en mér er fært, og vitnar í Skúla Magnússon (væntanlega lektorinn í lagadeild frekar en Skúla fógeta):

Frávik frá fordæmi af þeim ástæðum að fordæmi sé óréttlátt, óeðlilegt eða lagalega umdeilanlegt, hefur í för með sér breytingar á gildandi rétti sem er aðeins á færi lagasetningavalds. [Áhersla GÞB]

Ég finn bökunarilm frá Hæstarétti en heyri smíðabrambolt frá Alþingi. Af hverju fjalla annars fjölmiðlar ekki um yfirstandandi smíðavinnu þeirra sem tengist þessu máli mjög?

Þrír gullmolar fengust úr Trivial Pursuit í kvöld:

Hvaða tæki fann Alexander Bain upp árið 1843, sem tengist uppgötvun nafna hans á símanum?

Hér stóð svarið faxtæki! Þetta þóttu okkur fyndin mistök, að rugla saman faxtæki og símskeytatæki — því að vitanlega var faxtækið ekki fundið upp fyrir miðja 19. öld, löngu á undan myndlesurum og alvöru fjarskiptatækni. Við létum því svarið símskeytatæki heita rétt, og kímdum svolítið yfir þessum klaufalega ruglingi hjá þeim sem sömdu eða þýddu Trivial Pursuit spurningasettið.

En það var nú samt faxtæki. Hí á okkur. Jahérna!

Hvað var fjarlægt úr tölvu í fyrsta skipti árið 1945 af tölvufræðingnum Grace Hopper?

Hér var giskað á vírus, en þeirri óværu kynntist tölvuheimurinn raunar ekki fyrr en 1982, þegar grunnskólaneminn Rich Skrenta gerði vinum sínum „skráveifu“ með veirunni Elk Cloner sem var annars meinleysisgrey. Skrenta þessi fann beinu brautina aftur; hann bloggar nú á skrenta.com, en frumkvöðulsstarf hans hefði mátt missa sín því að arftakar hans í faginu hafa gengið öllu lengra í því að angra fólk.

Hið rétta var hins vegar að Grace Hopper fann mölflugu sem hafði valdið bilun í tölvu. Orðið „bug“ var þá þegar notað yfir villur í tölvum, svo að þetta atvik þótti fyndið um leið … en Grace átti öllu veigameiri þátt í þróun tölvunarfræðinnar en bara það að tína út skordýr.

Hvernig endar málshátturinn „oft er hænuhaus …“ eftir Sverri Stormsker?

„… rænulaus!“

Nú logar allt yfir mildun Hæstaréttar á dómi yfir barnaníðingi. Best að afgreiða dóminn sjálfan: hann er auðvitað alltof stuttur.

Athugið, alltof stuttur, ekki endilega alltof vægur. Að refsa þessum manni virðist harla réttlátt — en ekki nándar nærri eins mikilvægt og að halda honum frá börnum. Mín vegna mætti hann lifa í vellystingum á afskekktri Kyrrahafseyju alla sína daga, bara svo að tryggt væri að hann kæmi ekki nálægt nokkru barni framar. Það væri skítt að hann nyti lífsins, en samt skárra en að loka hann inni í 20 ár og sleppa honum svo aftur til iðju sinnar.

Jæja, það var um dóminn. Nú um viðbrögð fólks við honum: heilmikill vilji virðist nefnilega vera fyrir því að steikja hæstaréttardómara á teini fyrir þennan dóm. Líka hjá Morgunblaðinu, þótt því hafi láðst að telja dóminn til „Helstu mála“ á mbl.is; helstu mál eru enn bara Byrgið og aftaka Saddams (síðasta frétt fyrir 17 dögum).

Á bloggi sínu hvetur Hrafn Jökulsson þjóð alla til að láta Hæstarétt vita í tölvupósti hvað henni finnst. Það er um að gera. Þeir komast að vísu varla yfir að lesa póstflóðið þótt lögfróðir menn hljóti að vera hraðlæsir með afbrigðum — en út frá fjöldanum fara þeir varla í grafgötur um almannaálitið.

Meðal margra athugasemda á blogg Hrafns er ein frá manni sem hafði sent „þeim kónum“ línu en sagði svo:

Hvernig þeir hafa komist að niðurstöðu sinni vil ég ekki vita.

Þetta er lykilatriði. Fólk er fullt af réttlátri reiði, eðlilega, en margir vilja úthella henni yfir dómarana án tillits til ástæðu þeirra fyrir dómnum.

Jafnvel þótt ástæðan gæti verið að dómararnir séu bundnir af fyrri dómum með lagalegt fordæmisgildi, auk lagarammans sjálfs, og ósvinnan sé því einhverjum allt öðrum að kenna.

Það segja a.m.k. dómararnir sjálfir að sé ástæðan. Hirtu ekki örugglega allir um að lesa dóminn sjálfan? Hann er stuttur og þar virðist ástæðan skýr:

Að virtum þeim atriðum, sem greinir í héraðsdómi varðandi ákvörðun refsingar, og að teknu tilliti til dómaframkvæmdar Hæstaréttar í málum, sem varða með hliðstæðum hætti brot gegn 1. mgr. og 2. mgr. 202. gr. og 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum, verður ákærða gert að sæta fangelsi í 18 mánuði.

Dómararnir skýra semsagt mildunina einmitt með fyrri dómaframkvæmdum í álíka ógeðslegum málum. Þeir gættu samræmis, eins og dómarar hljóta að eiga að gera. Hvort þeim bar lagaleg skylda til þess — hvort þeim er beinlínis bannað að breyta dómavenjum án samsvarandi lagabreytinga — veit ég ekki fyrir víst. En ólíkt ofangreindum manni finnst mér það skipta máli.

Það er dálítið ógeðfellt þegar heift manna er slík að þeim er skítsama — „vilja ekki vita“ — hvort sá sem þeim liggur á að hengja er raunverulega sökudólgurinn. „Skítt með það, hengjum hann samt! Við erum reið!“ Einmitt þess vegna er eftirsóknarvert að jafnlyndustu unnendur réttlætisins, fremur en hinir ástríðufyllstu, veljist til dómarastarfa.

Ef það er satt — og ég veit það ekki en finnst full ástæða til að fá það á hreint — að Hæstiréttur þurfi íhlutun Alþingis til að breyta svona dómavenju, væri þá ekki vænlegra til árangurs að leggja þennan þunga almannaálitsins frekar á þingmennina okkar og velgja þeim undir uggum þar til þeir neyðast til að endurskoða með lögum hvernig taka skuli á svona brotum?

Þegar á að hengja einhvern hlýtur að mega huga stundarkorn að því hvern ætti helst að hengja.