Comments on: 34% hærri dánartíðni http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/ Gunnlaugur Þór Briem Wed, 07 Jan 2009 11:14:19 +0000 http://wordpress.org/?v=2.6.5 By: Baal http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/#comment-1438 Baal Mon, 23 Oct 2006 18:37:43 +0000 http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/#comment-1438 Mér finnst það bara. Þetta með "óhrekjandi lygi" var ekki meint bókstaflega, heldur langsótt vísun í hálfsannleika Stephans G. Stephanssonar. Mér finnst það bara. Þetta með “óhrekjandi lygi” var ekki meint bókstaflega, heldur langsótt vísun í hálfsannleika Stephans G. Stephanssonar.

]]> By: GÞB http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/#comment-1434 GÞB Sun, 22 Oct 2006 18:05:19 +0000 http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/#comment-1434 Þess háttar tölfræði hef ég freistast til að nefna eftir upprunanum og kalla „rectal statistics.“ Fyrir löngu rakst ég á eitt skemmtilegt dæmi á heimasíðu <a href="http://www.anima.hi.is/" rel="nofollow" rel="nofollow">Anima</a>, félags sálfræðinema við HÍ; man það ekki orðrétt, en það var einhvern veginn svona, án nokkurs afsakandi samhengis: <blockquote>Hve algeng er bæling? Við því er ekkert eitt svar, en tölur eru á bilinu 18% til 59%.</blockquote> Ég hegg hins vegar eftir einu: „Þannig er tölfræði oftast notuð“ ... oftast hvar? Í fræðigreinum? Í hroðvirknislegum blaðafréttum? Bara oftast yfirleitt? Hvaðan hefur þú það? „Finnst“ þér það bara? Í orðinu „oftast“ felst vissulega ekki töluleg staðhæfing, en engu að síður staðhæfing um magn, um tíðni. Þessi staðhæfing gæti allt eins talist óhrekjandi lygi; það þarf ekki tölur til að ljúga, og raunar ljá tölurnar einmitt fangstaðar á lyginni, gera hana hrekjanlegri ef einhver kærir sig um, þótt þær ljái henni líka einhvern yfirborðslegan trúverðugleika. Ef það er erfitt að afsanna „í 80% tilvika,“ þá er enn erfiðara að afsanna „oftast.“ Ekki satt? Ef hvort tveggja væri lygi, hvor þeirra væri þá meira óhrekjandi? Þess háttar tölfræði hef ég freistast til að nefna eftir upprunanum og kalla „rectal statistics.“ Fyrir löngu rakst ég á eitt skemmtilegt dæmi á heimasíðu Anima, félags sálfræðinema við HÍ; man það ekki orðrétt, en það var einhvern veginn svona, án nokkurs afsakandi samhengis:

Hve algeng er bæling? Við því er ekkert eitt svar, en tölur eru á bilinu 18% til 59%.

Ég hegg hins vegar eftir einu: „Þannig er tölfræði oftast notuð“ … oftast hvar? Í fræðigreinum? Í hroðvirknislegum blaðafréttum? Bara oftast yfirleitt? Hvaðan hefur þú það? „Finnst“ þér það bara?

Í orðinu „oftast“ felst vissulega ekki töluleg staðhæfing, en engu að síður staðhæfing um magn, um tíðni. Þessi staðhæfing gæti allt eins talist óhrekjandi lygi; það þarf ekki tölur til að ljúga, og raunar ljá tölurnar einmitt fangstaðar á lyginni, gera hana hrekjanlegri ef einhver kærir sig um, þótt þær ljái henni líka einhvern yfirborðslegan trúverðugleika. Ef það er erfitt að afsanna „í 80% tilvika,“ þá er enn erfiðara að afsanna „oftast.“ Ekki satt? Ef hvort tveggja væri lygi, hvor þeirra væri þá meira óhrekjandi?

]]> By: Baal http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/#comment-1426 Baal Sat, 21 Oct 2006 17:03:10 +0000 http://mitt.eigid.net/2006/10/21/34-prosent-haerri-danartidni/#comment-1426 Dánartíðni er hlutfallslegur fjöldi dauðsfalla í þýði á tímaeiningu. En þetta er náttúrulega illa skilgreint og allmikið einfaldað. Þannig er tölfræði oftast notuð og er í því formi fátt annað en óhrekjandi lygi. Það má til að mynda spyrja sig hvernig þýðin eru skilgreind. Er nóg að reykja tvo vindla á ári til að vera með í reykingaþýðinu? Gildir þetta fyrir alla aldurshópa eða er þetta mismunandi eftir aldri og öðrum aðstæðum? Ég veit það ekki, en ég er nokkuð viss um að 78,43% allra tilvísana í svona tölur er einfaldað um 93,68%. Dánartíðni er hlutfallslegur fjöldi dauðsfalla í þýði á tímaeiningu. En þetta er náttúrulega illa skilgreint og allmikið einfaldað. Þannig er tölfræði oftast notuð og er í því formi fátt annað en óhrekjandi lygi. Það má til að mynda spyrja sig hvernig þýðin eru skilgreind. Er nóg að reykja tvo vindla á ári til að vera með í reykingaþýðinu? Gildir þetta fyrir alla aldurshópa eða er þetta mismunandi eftir aldri og öðrum aðstæðum? Ég veit það ekki, en ég er nokkuð viss um að 78,43% allra tilvísana í svona tölur er einfaldað um 93,68%.

]]>