Mitt eigið net

Umsjónarmaðurinn var eins og snúið roð í hund.

Ráðstefnustaðurinn í Laugardalshöll er ágætlega flottur. Hér er tvennt sem hann getur lagað.

Í fyrsta lagi er þráðlausa netið læst; þegar reynt er að nota það kemur upp vefsíða með þessum afarvalkostum:

• Customers of Síminn internet services can choose the Subscription tab to connect
• Customers of Síminn mobile services and foreign mobile operators can choose Mobile to connect
• If you have purchased a prepaid card please choose Prepaid to connect

Og hvað eiga kúnnar OgVodafone að gera, sem ekki hafa neitt „prepaid card?“ Þeir mega líklega bara senda netpakkana sína þangað sem sólin ekki skín.

Sérhvert pínulítið tuttugu manna kaffihús í bænum býður upp á þráðlaust net ókeypis fyrir þá sem eru til í að spreða klinki í kaffi eða te. En ráðstefnuhöll þarf að rukka fyrir það OG samt bjóða aðeins helmingnum af gestum sínum (sem borga tugi þúsunda á haus) upp á að kaupa aðgang að því?

Hið síðara er að setja einn umsjónarmanninn á sjálfstyrkingarnámskeið og í framkomuþjálfun. Hljóðkerfið bilaði í miðjum fyrirlestri og öskraði sálarsvíðandi suði ofan í okkur, og þetta tók nokkrar mínútur að laga. Það er ekkert stórmál, en einhverjir ráðstefnuforkólfar hafa greinilega dirfst að lýsa óánægju með þetta; ég heyrði ekki orð þeirra, en allur salurinn fékk að heyra svar umsjónarmannsins, sem var eitthvað á þessa leið:

„Heyrðu, þetta er bara bilun. Það er nú bara svoleiðis. Þetta lagast ekkert bara svona [smellir fingrum.] Það væri nú gott ef þið löguðuð einhvern tímann tölvuna manns svona hratt. Ha?“

Allt í lagi að vera pirraður þegar illa gengur. Og ég heyrði ekki ákúrurnar sem hann hafði fengið; kannski voru þær ósanngjarnar. En að baula pirringnum yfir alla 150 ráðstefnugestina — það er bara ekki pró.

Þessi er á British Museum, lést úr leti í hinum skólagjaldalausa Cambridge-háskóla árið 1322.

Sápuóperan veltir því fyrir sér hvort skólagjöld séu trygging gegn leti nemenda.

Þetta liggur svo í augum uppi að varla þarf að eyða orðum í það. Vitanlega draga skólagjöld fram dug og eljusemi, og stökkva á brott leti og ómennsku slugsanna, eða jafnvel slugsunum sjálfum ef vel tekst til. Þetta sér hver vakandi maður.

Þess vegna er umhugsunarvert að ég slugsaði aldrei meir á námsferlinum en þegar ég var í námi í bandarískum háskóla og borgaði skrilljón í skólagjöld.

Þetta var í Kaliforníu. Veðrið hlýtur að hafa vegið upp fjársektarkenndina.

Það þurfti reyndar ekki mikið til; þetta var norðarlega í Kaliforníu og veðrið bara miðlungs. Gjöldin vógu hreint ekki þungt … vegna þess að ég borgaði þau ekki. Ekki þá. LÍN borgaði þau. Og auðvitað borga ég þau smátt og smátt til baka núna, með dálitlum ríkisniðurgreiddum vöxtum, en það var mér harla léttvæg tilhugsun þá. Og hefði ekki verið miklu þungbærari þótt lánin hefðu borið markaðsvexti. Skólagjöldin voru besta tegund vandamáls sem ungt bjartsýnt fólk getur hugsað sér: seinni tíma vandamál.

Jájá, þau voru foxhá. Ég sá þá tölu í upphafi hverrar námsannar, og að öðru leyti fann ég ekkert fyrir henni. Svo byrjuðu afborganirnar tveimur árum eftir útskrift. Þær eru vel viðráðanlegar, eins og vitað var. Spádómur Norðurlandabómullarbarnsins gekk eftir: „þetta reddaðist.“

Letin kom ekki til vegna skólagjaldanna. En ég fæ heldur ekki séð að þau hafi dregið neitt úr henni.

Svona var nú sértilfellið mitt. En ég var sveimhugi og ólst upp í velferðarríki og kunni ekki að hafa áhyggjur af framtíðinni. Sé litið framhjá frávikum eins og mér, þá má hverjum manni vera ljóst að þegar skólagjöld eru innheimt fær námsleti ekki þrifist. Hún hverfur eins og dögg fyrir sólu.

Elska skaltu heiminn allan, nær og fjær.

Þetta kort er í Stabius-Werner-vörpun með Reykjavík í miðju. Vörpunin var fundin upp u.þ.b. árið 1500 og er ekki bara hjartalaga heldur sýnir bæði réttar fjarlægðir frá miðju og rétt flatarmál. Myndina bjó ég til með kortvörpunargræju Bottomleys.

Ég varð var við asnalega hegðun í sjálfum mér. Tel hana varla til tíðinda, en ég læt það nú ekki aftra mér bloggs. Kryfjum málið.

Ég las grein á Deiglunni og þótti hún voðaleg vitleysa. En mér fannst ég ekki almennilega geta skrifað um það opinberlega, hversu mikil vitleysa mér þætti þessi grein. Höfundurinn gæti orðið sár. Nei, í alvöru.

Ég er greinilega hind hins góða.

Hins vegar er mér miklu auðveldara að skrifa að þessi texti sé vitleysa:

Astrology is a wonderful mix of science, art and craft. The best part of it is that no matter how much one learns he can never embrace all its knowledge. This is what makes it a science. [...]

Af hverju er auðveldara að dissa þessa vitleysu? Þetta er að vísu miklu meiri vitleysa en Deiglugreinin — hreinlega spangólandi glórulaust bull — en það er ekki ástæðan. Eiginlega er það ástæða til að dissa hana ekki — það er of auðvelt, of ódýrt.

Ástæðan er að höfundur Deiglugreinarinnar stendur mér nær. Hann er íslenskur. Ég hef séð framan í hann (mynd með greininni). Ég gæti hitt hann og þá þurft að finna til sektarkenndar yfir að hafa kallað greinina hans vitleysu. Höfund stjörnuspekivitleysunnar hitti ég nær örugglega aldrei, hef ekki séð andlitsmynd, hef engin samskipti átt við hann, og finn því ekkert til í sálinni við það að tala illa um skrif hans.

Þetta er arfavond ástæða, bæði fyrir því að hlífa nærstöddum óhóflega og fyrir því að sýna fjarstöddum enga vægð.

Eins er auðveldara að setja út á þekkt fólk. Það stendur mér sjálfkrafa fjær fyrir það að vera frægt, og að auki er það vant að fá skammir yfir sig alla daga. Það er varla auðsært. Mér þótti til dæmis ekkert erfitt að atast eitthvað í Össuri Skarphéðinssyni í fyrra. En svo rakst ég á hann á gangi í miðbænum daginn eftir — hann stóð mér allt í einu nær, svona bókstaflega — og ég fékk samstundis fyrir hjartað yfir að hafa farið svona með vesalings manninn. Á bloggsíðu með kannski svona tíu lesendur, sem allir taka hóflegt mark á mér.

Hjartveiki, kynni Bjartur að kalla þetta. En verra er þá að hjartað skuli harðna svona með fjarlægð.

Þetta er angi af stærri meiði. Því sem stendur okkur fjær er auðveldara að reiðast, eða gera gys að, eða sýna vanvirðingu eða skeytingarleysi. Þar með er að vísu auðveldara að segja satt frá skoðunum sínum á því … en um leið auðveldara að meiða óþarflega.

Okkur er innrætt, og sennilega líka eiginlegt, að skeyta mest um það sem stendur okkur næst — fjölskyldu okkar, þjóð okkar. Að elska eigið fólk og eigin þjóð þykir ekki bara fallegt — heldur fallegra en að elska annað fólk og aðrar þjóðir. „The love of one’s country is a splendid thing. But why should love stop at the border?“ spurði Pablo Casals. Vel spurt. Fáir samþykkja að föðurlandsást sé eitthvað ljótt. Hún þýðir þó beinlínis það að skeyta minna um aðrar þjóðir en þá sem ég álpaðist til að fæðast inn í. Elska skaltu náungann … meir en fráungann.

Hið sama gildir um samvisku og samkennd og meðlíðan; þær segja sérstaklega til sín um það sem stendur okkur næst, og þá hlýtur að leiða af sjálfu sér að þær segja síður til sín um það sem stendur okkur fjær.

Það slítur úr okkur hjartað að sjá fátækt og vannært munaðarlaust barn — eymdin stendur okkur nærri svona rétt á meðan við slysumst til að sjá hana. En aðra daga brosum við kát með ekkert aumt fyrir augunum, þótt okkur sé fullljóst (en ekki ofarlega í huga) að öllum stundum gráta milljónir munaðarlausra barna fátækt sína og vannæringu jafnsárt. Hjartað er með athyglisbrest — kannski sem betur fer, því að annars liti saklaust velviljað fólk aldrei glaðan dag.

Nærgætni er ágæt og virðingarverð. En það sakar ekki að gæta líka stundum þeirra sem fjær eru.

Mynd eftir Pete Irvine. Sum réttindi áskilin.

Nú á ég mitt.eigid.net.

Framvegis skrifa ég á ensku á fugato.net, en á íslensku hér.