Mitt eigið net

Guðmundur Magnússon fer þessum orðum um Buffett-aðferðina:

Íslendingar eru jafn ginnkeyptir fyrir nýjum gróðaleiðum eins og nýjum megrunarkúrum. [...] En nú berast slæmar fréttir. Eignir Buffetts hríðlækka í verði. Hinar varfærnu fjárfestingar hans hrapa ekkert síður í kauphöllunum en hlutabréf íslenskra útrásarvíkinga. [...] Fjárfestingar hans hafa fallið um 20% síðan í desember.

Í þessari túlkun felst margháttaður misskilningur. Ég ætla að reyna að varpa ljósi á málið:

1. Það er markaðsverð hlutabréfa í Berkshire Hathaway sem hefur lækkað um 20%, ekki virði fjárfestinga þess. Í Bloomberg-greininni sem Guðmundur vísar á er t.d. vitnað í greini (analyst) sem kveður Berkshire vera „close to getting more fairly priced“ (hann meinti væntanlega „closer to getting fairly priced“ eða „getting more fairly priced“). Það felur einmitt í sér að verð hlutabréfa í Berkshire hafi lækkað, en verðmæti eigna þess hafi ekki rýrnað, a.m.k. ekki að sama skapi.
2. Hugmyndir Buffetts eru einmitt að því leyti frábrugðnar hugmyndum kappsamra og gíraðra skammtímafjárfesta að hann kærir sig kollóttan um hreyfingar á hlutabréfaverði, jafnvel árum saman. Hann einblínir á virði eignanna sjálfra og hvert það virði kann að vera eftir tíu eða tuttugu ár, og gerir bara ráð fyrir að markaðurinn hljóti að viðurkenna það á endanum. Undanfarna hálfa öld hefur það gengið skolli vel eftir.
3. Buffett á hlut sinn í Berkshire Hathaway skuldlaust, svo að lækkun á markaðsverði fyrirtækisins til skamms tíma getur á engan hátt knúið hann til nauðungarsölu á lágu verði vegna veðkalla. Eins lætur hann Berkshire Hathaway ekki kaupa verðbréf með veðlánum sem fælu í sér kröfu um viðbrögð við skammtímahreyfingum verðs. Í þessu felst varfærnin (auk þess að vera mjög kresinn í vali langtímafjárfestinga, auðvitað).
4. Áður en Berkshire féll um þessi 20% hafði það tuttuguogsexfaldast í verði á rúmum 17 árum, þ.e. frá október 1990. Meðalársávöxtun 20,9% í sautján ár — og þó var fyrirtækið mjög stórt fyrir. Á sama tíma óx markaðurinn (mældur með S&P 500-vísitölunni) fimmfalt — 9,9% á ári. Svo sígur verðið um 20% — í hroðalegum markaðsaðstæðum þar sem sögufrægir risar ýmist verða að ösku eða grenja út björgun á kostnað skattborgara — og óðara er gripið á lofti að „krosstréð bregðist“ og varfærnar aðferðir Buffetts séu ekkert skárri en hvað annað. Það þegar fyrirtækið er enn næstum 21 sinni verðmeira en í október 1990 — meðalársávöxtun enn 18,7% í rúmlega sautján og hálft ár. Oy vey! Skoðum þetta:

   

Sjáið þið verðhrunið þarna frá árslokum 2007? Er þetta ekki voðalegt? Áfellisdómur?

5. Buffett sagði sjálfur í síðasta bréfi sínu til hluthafa: „Berkshire’s past record can’t be duplicated or even approached. Our base of assets and earnings is now far too large for us to make outsized gains in the future.“ Hann hefur reyndar klifað á því árum saman að hluthafar eigi ekki að búast við miklu — og yfirleitt skilað mun betri afkomu en skilja mátti af spádómunum. Fólk tekur því ekkert mark á varnaðarorðum hans og …
6. … kaupir Berkshire upp í hæstu hæðir. Frá 14. ágúst 2007, þegar farið var að skína í þessi vandræði heimshagkerfisins, fram til 10. desember, hækkaði hlutabréfaverð Berkshire um 35,4%. Það er 156% á ársgrundvelli. Það segir sig sjálft að hinar gríðarmörgu og margvíslegu undirliggjandi eignir Berkshire fóru ekki skyndilega að hækka svona hratt. Fólk leitaði líklega til Berkshire til að flýja óróann, koma fé sínu í eitthvað þokkalega öruggt.
7. Hvernig hefur þessi flótti í öryggið gefist þeim sem byrjuðu að kaupa Berkshire í ágúst í fyrra? Nú þegar þessi ógurlega frétt kemur út um 20% fall Berkshire síðan í desember … hefur það hækkað um 9% síðan 14. ágúst. Það hafði bara hækkað meira inn á milli — einmitt vegna þess að allir fóru að kaupa sig inn í öryggið hans Buffetts þegar tók að syrta í álinn, og gengu of langt í því. Á sama tíma hefur markaðurinn lækkað (vísitalan S&P 500) um 10%, en um 18% frá hæsta punkti sínum. Hér er verð Berkshire undanfarið ár:

   

Til samanburðar er hér S&P 500-vísitalan undanfarið ár:



Minnumst ekki einu sinni á íslenska markaðinn. „Hinar varfærnu fjárfestingar hans hrapa ekkert síður í kauphöllunum en hlutabréf íslenskra útrásarvíkinga“ … tja, jú. Heilmiklu síður.

8. Markaðsverðmæti skráðra eigna Berkshire hefur þó sjálfsagt lækkað eitthvað líka í undangengnum þrengingum. Þó það nú væri — markaðsverðmæti Berkshire er 1,3% af landsframleiðslu Bandaríkjanna! Smærri fyrirtækjum er kannski hægt að stýra fram hjá hagsveiflum að einhverju marki, en slíkt skrímsli — sem inniheldur alls kyns fyrirtæki í alls kyns geirum — hlýtur að fylgja þróun hagkerfisins alls.
9. „Það þarf að fara næstum tvo áratugi aftur í tímann til að sjá jafn slakan árangur í fjárfestingum karlsins“ hefur Guðmundur eftir Bloomberg. Það er ekki rétt haft eftir. Hann vísar til þess að fyrri helmingur ársins hafi verið versti fyrri helmingur árs síðan árið 1990. En verð Berkshire hefur fallið verr á öðrum tímabilum. Á árinu 1998 féll Berkshire um 29% á minna en þremur mánuðum. Svo náði það aftur fyrri hæð í mars 1999 … og féll svo um helming á einu ári eftir það! Fyrir þær sviptingar hafði það líka hækkað óvenjuhratt, eins og í þetta sinn. Fleiri dæmi um stórar sveiflur hlutabréfaverðs eru auðfundin í sögu fyrirtækisins. Þetta gerist, og er hreint ekki nytsamlegur mælikvarði á varfærni eða aðra verðleika fjárfestingastefnu Buffetts.
10. „Heilræðakver Buffetts“ kallar Guðmundur bókina sem gefin var út í íslenskri þýðingu, „Warren Buffett aðferðina“. En hún er ekki eftir Buffett, og hann hafði ekkert með gerð hennar að gera (né heldur tengist ég útgáfu hennar, og ég er ekki að verja hana sérstaklega hér). Hins vegar mæli ég með „The Essays of Warren Buffett: Lessons for Corporate America“ sem er soðin saman úr bréfum hans til hluthafanna, og öðrum skrifum hans, endurröðuðum eftir efni. Hún er bæði fræðandi og skemmtileg aflestrar.

Í ljósi alls þessa eru fréttir af 20% verðlækkun Berkshire varla til marks um að aðferð Buffetts sé ofmetin. Að auki hefur hún verið vel þekkt og virt í a.m.k. hálfa öld og verður því trauðla kölluð „ný gróðaleið“ — þótt Íslendingar verðskuldi sjálfsagt þá pillu að vera ginnkeyptir fyrir þeim. Ef hún er sambærileg við einhverja megrunaraðferð, þá er það sú aðferð að borða hóflega, stunda holla hreyfingu, og forðast of mikinn sykur og transfitusýrur. Ef ég gerði það í 46 ár með góðum árangri en fengi svo flensu á sama tíma og allir hinir, ætli einhver myndi þá ekki gera lítið úr heilsubröltinu?

Í Fiskifréttum Viðskiptablaðsins í gær er fjallað um kröfur evrópskra sjómanna á hendur ESB:

„Í fyrsta lagi er farið fram á styrki sem leiði til að minnsta kosti 40% lækkunar á eldsneytiskostnaði [...] eina leiðin til þess að fiskveiðar í Evrópu geti orðið sjálfbærar sé að eldsneytisverð verði lækkað.“

(Ath. ekki „lækki“ heldur „verði lækkað.“)

Með þessari túlkun getur líka mánaðargamall systursonur minn „staðið á eigin fótum“ ef mamma hans heldur nógu vel undir handarkrikana á honum …

Sókrates beitti gjarnan nafngiftum á borð við „fasista“ og „talibana“ til að vanda sérstaklega til rökræðu sinnar.

Tilgáta: Hvar sem orðið „fasismi“ sést í fyrirsögn pistils veit það á vel ígrundaða og réttsýna ritsmíð, sem getur af sér ekki síður frjósama og vandaða umræðu. Þar dregur enginn taum fastmótaðra skoðana á kostnað málefnalegrar greiningar, heldur kappkostar hver og einn að meðtaka inntakið í innleggjum mótpenna sinna, bræða með sér hvort þeir hafi mögulega nokkuð til síns máls, svara þeim gagnort og án þarflauss kvabbs, og allra síst láta upplifun sína á persónu, framkomu eða ritstíl nokkurs andstæðings þvælast fyrir sókninni að kjarna málsins. Menn draga fram það besta hver í öðrum og hafa allir sóma af. Svona vönduð netspjöll eru réttnefnd skoðanaskipti vegna þess hve algengt er að þátttakendur láti sannfærast af gæðum mótrakanna og skipti um skoðun.

Hliðartilgáta: Svipað gæðamerki er orðið „talíbani“.

Laustengd tilgáta: Hver sá sem vekur athygli á málvillum og fljótræðis-stafsetningu andmælenda sinna í opinberri umræðu gerir það einatt af stökustu hjálpsemi og góðvild, allsendis yfirlætislaust og síður en svo til að koma á þá ómálefnalegu höggi. Hann verður maður að meiri fyrir viðvikið.

… í Þýskalandi. Það hefur ekki verið svona lágt síðan 1992. Allt í rífandi gangi bara.

Hér á landi er atvinnuleysi komið upp í 1% í apríl … og meira að segja upp í 1,3% á meðal kvenna. Hér er bersýnilega allt að koðna niður. Nú getur ekkert bjargað okkur nema Evrópusambandið.

Stundum tekst forsíðuhönnuðum alveg sérstaklega vel upp.

Þessi mynd gæti bara ekki verið betri.

Það rann upp fyrir öðrum hvorum okkar bræðranna (man ekki hvorum) að Berlusconi, sem hefur líkt sjálfum sér við bæði Napóleon og Jesú í sömu vikunni, er eins og Zaphod Beeblebrox með færri höfuð.

(Þeir sem ekki þekkja Zaphod Beeblebrox verða bara að fara á mis.)

Ég get ekki ábyrgst að ég hafi ekki einhvern tíma gerst sekur um kynþokkafordóma.

Í fyrirsögn í Vegvísi Landsbankans:

Hrísgrjónaverð rís

Því alveg ótengt, í Viðskiptablaðinu Markaðnum í morgun:

… að til standi að egna gildrur fyrir spákaupmenn sem tekið hafi stöðu gegn íslensku efnahagslífi, svokallaðar bjarnargildrur, væntanlega með vísun í bandaríska fjárfestingarbankann Bear Stearns.

Úbbs. Bjarnargildrur heita eftir björnum (e. bears), þeim sem veðja á verðlækkanir á mörkunum. Það er neyðarlegt að þeim sem skrifa um fjármálamarkaði í Viðskiptablaðið Markaðinn sé það ekki ljóst. Þessi orðnotkun er alkunna í geiranum.

Bankinn heitir (eða hét) einfaldlega eftir stofnendunum Joseph Bear og Robert Stearns. Heitin „bull“ og „bear“ á bjartsýnum og svartsýnum fjárfestum eru a.m.k. 140 árum eldri en Bear Stearns.

Ég eignaði í fyrstu Viðskiptablaðinu þessa bommertu. Það var mín bommerta, þetta var víst Markaðurinn að villa á sér heimildir með laxableika pappírnum.

Ég hringdi rétt áðan í 112 vegna þess að ég gekk fram á tvo menn að ráðast að þeim þriðja á Lækjartorgi, beint fyrir framan mig um hábjartan dag. Annar þeirra lamdi hann nokkrum sinnum með kylfu, hinn æpti eitthvað, og þeir sneru hann niður.

Á meðan ég reyndi að lýsa þessu sá ég annan mann snúinn niður rétt hjá, í Austurstrætinu; hann grenjaði hátt, sagðist vera brotinn og spurði „hvað er að ykkur?“ Neyðarlínan skellti á mig, sjálfsagt vegna þess að ekkert heyrðist í mér hvort eð er fyrir bílflautum bensínmótmælenda.

Svo sá ég árásarmennina tala í talstöðvar og kalla á aðstoð. Þeir voru óeinkennisklæddir, en hljóta að hafa verið lögreglumenn. Ég sá ekki hvað hinir sigruðu höfðu sér til sakar unnið. Vonandi var það ærið.

Ekkert um þetta á forsíðu mbl.is ennþá. En ég er ekki að gabba. Þarna voru væntanlega þessir herramenn á ferð — ótengdir bensínmótmælunum sem stóðu yfir.

Fjör í miðbænum.

Jæjajá.

Ég brá mér í Bláfjöll í dag að kenna bróðursyni mínum á skíði. Þar voru þúsundir manna í blíðskaparveðri og ég hafði gaman af. Furðulega langt er síðan ég renndi mér síðast á snjó.

Ennþá lengra er síðan ég lék síðast bingó. Sjálfsagt er það engin tilviljun. Bingó er, að mig minnir, sálardeyðandi leiðinlegt.

Samt leyfist þjóðinni að skemmta sér á skíðum á þessum degi … en landslög banna bingó.

Ef þingmönnum hefði hugkvæmst fyrir áratugum að banna skíðaíþróttir á föstudeginum langa, þá þætti íhaldssömu fólki frámunaleg frekja og kjánaskapur að einhverjar demonstrerandi ótuktir færu bara samt á skíði upp í opið geðið á valdstjórninni.

En fyrst þetta er ekki nú þegar í lögum dytti engum í hug að banna skíðaíþróttir á föstudaginn langa, þótt þær séu vinsæl skemmtun sem afvegaleiðir hjörðina frá tilhlýðilegu helgihaldi — a.m.k. meira en bingó megnar nokkurn tíma.

Eins, ef þingmenn hefðu ekki bannað bingó fyrir áratugum hefði varla nokkur maður metnað fyrir því að meina fólki bingóspil í dag.

En fyrst bannið er nú þegar í lögum þykir íhaldssömu fólki frámunaleg frekja og kjánaskapur að einhverjar demonstrerandi ótuktir haldi bara samt bingó upp í opið geðið á valdstjórninni.

Þetta minnir á fyrrnefndan bróðurson minn. Þegar hann er vakandi vill hann engan veginn fara að sofa. Þegar morgnar vill hann fyrir enga muni fara á fætur. Þegar hann á að fara í bað viðhefur hann borgaralega óhlýðni. Svo vill hann ómögulega koma upp úr. Óbreytt ástand er fyrir öllu.

En hann þröngvar ekki breytingafælni sinni upp á aðra, segir ekki öðrum hvað þeir mega og mega ekki gera. Og þó svo væri — þá er hann sex ára. Löglega afsakaður.

Kjánaleg og þarflaus löggjöf sem hvorki er fylgt né framfylgt rýrir virðingu okkar allra fyrir lögunum.